Wat is een vermogenskostenvoet?

Een vermogenskostenvoet geeft (bijvoorbeeld voor een bedrijf of een project) het rendement aan dat gegenereerd dient te worden om waardeneutraal te opereren. Een euro geïnvesteerd blijft in dergelijke gevallen een euro waard.

Bedrijven investeren veelal om waarde te creëren. Het is de bedoeling dat een geïnvesteerde euro bijvoorbeeld 1,20 waard wordt. Ze dienen in dergelijke gevallen een rendement op geïnvesteerd vermogen te genereren hoger dan de bijbehorende vermogenskostenvoet. Slechts het rendement op geïnvesteerd vermogen hoger dan de vermogenskostenvoet zorgt voor waardecreatie. Zaak dus voor managers en investeerders om de bandbreedte tussen rendement op geïnvesteerd vermogen en de vermogenskostenvoet te maximaliseren.

Berekenen vermogenskostenvoet

Vermogenskostenvoet eigen vermogen

De vermogenskostenvoet eigen vermogen wordt met de CAPM-methode of de opbouwmethode berekend. Beide methodes geven dezelfde uitkomst

De opbouwmethode is de som van alle risico’s verbonden aan het project. Ieder risico wordt afzonderlijk gekwantificeerd en bij het geheel opgeteld.

De formule voor de CAPM-methode is: risicovrije rentevoet + beta (marktrente – risicovrije rente)

Risicovrije rentevoet: gebaseerd op valuta, bij een tienjarig project in € de tienjaarsrente op Duitse staatsobligaties

Beta: volatiliteit ten opzichte van de markt, hoe hoger hoe riskanter. Let op: beta dient eigenlijk aangepast te worden op basis van toevoeging vreemd vermogen aan de financieringsstructuur. Gezien de aard van dit artikel laten wij dit hier achterwege. Voor de liefhebbers, hier de formule: ‘Unlevered Beta’ x (1 + ((1 – belastingpercentage) x (VV/EV)))

Marktrente: verwacht rendement van de markt

Risicovrije rentevoet 0,48%
Beta 1,5
Marktrente 12%

Ingevuld: 0,48% +1,5 *(12%-0,48%)= 17,76%

Vermogenskostenvoet vreemd vermogen

De vermogenskostenvoet vreemd vermogen is het tarief waarvoor het bedrijf op dit moment kan lenen, gecorrigeerd met het belastingvoordeel omdat rente op schuld aftrekbaar is.

Het tarief wordt bepaald door factoren als marktrente en faillissementsrisico. De rentedekking biedt een richtlijn voor de risico-opslag. De rentedekking toont de mate waarin een bedrijf vanuit EBIT (winst voor aftrek van te betalen rente en belastingen) aan renteverplichtingen kan voldoen. Een rentedekking van >12.5 geeft een AAA-waardering en een lage opslag (<1%), een rentedekking van 3-3,5 geeft een BB-waardering en een gemiddelde opslag (3-4%) en een rentedekking van <1,5 geeft een CCC-waardering (of lager) en een hoge opslag (>10%)

Vermogenskostenvoet vreemd vermogen = gemiddeld rentetarief van de schuld * (1 – belastingtarief)

Rentetarief 8%
Belastingtarief 25%

Ingevuld: 8% * (1 – 25%) = 6%

Gewogen vermogenskostenvoet

Zodra de kosten eigen vermogen, de kosten vreemd vermogen en de kosten van eventuele overige financieringsvormen bekend zijn, kan de gewogen vermogenskostenvoet berekend worden.

Wanneer het bedrijf voor 50% gefinancierd is met eigen vermogen en 50% met vreemd vermogen, dan is de gewogen vermogenskostenvoet: (0,5 * 17,76%) + (0,5 * 6%) = 11,88%

Of overzichtelijk in een tabel:

Financiering Percentage Kosten Belasting Kosten na belasting Resultaat
Eigen vermogen 50% 17,76% 17,76% 8,88%
Schuld met rente 50% 8% 25% 6% 3%
Vermogenskostenvoet 100% 11,88%